E-Ticaret Vergi ve Muhasebe Rehberi
E-Ticaret Vergi ve Muhasebe Rehberi
Şahıs Firması Kuruluşu, Home Ofis, Fatura, İade, Pazaryerleri, ETBİS ve Vergi Süreçleri
İnternetten ürün satmaya başlamak günümüzde oldukça kolay görünse de e-ticaret faaliyetinin vergi ve muhasebe tarafı yalnızca Trendyol, Hepsiburada veya N11'de mağaza açmaktan ibaret değildir.
Kendi internet sitesi, sosyal medya hesabı veya pazaryerleri üzerinden düzenli olarak ticari amaçla ürün satacak girişimcilerin; şirket kuruluşundan fatura düzenine, KDV'den gelir vergisine, Bağ-Kur'dan ETBİS'e, ürün iadelerinden pazaryeri komisyonlarının muhasebeleştirilmesine kadar birçok konuyu faaliyete başlamadan önce planlaması gerekir.
E-ticarete yeni başlayacak bir girişimci açısından süreç genel olarak;
Şirket kuruluşu → Vergi mükellefiyeti → Bağ-Kur → Home ofis/işyeri → Pazaryeri mağazaları → Banka hesabı → Fatura sistemi → Ürün alışları → Stok → Satış → Kargo → Tahsilat → Pazaryeri komisyonları → İadeler → ETBİS → KDV → Geçici Vergi → Yıllık Gelir Vergisi
şeklinde düşünülebilir.
Bu rehberde e-ticaret faaliyetine şahıs işletmesiyle başlayacak girişimciler açısından bütün bu süreçleri adım adım ele alacağız.
1. E-Ticaret Yapmak İçin Şirket Kurmak Gerekir mi?
İnternetten yapılan her satış otomatik olarak ticari faaliyet anlamına gelmez.
Ancak ürünlerin kazanç sağlama amacıyla devamlı olarak satın alınması veya üretilmesi ve internet üzerinden satılması halinde faaliyet ticari nitelik kazanabilir.
Bu durumda vergi mükellefiyetinin oluşturulması ve satışların vergi mevzuatına uygun şekilde belgelendirilmesi gerekir.
Dolayısıyla;
"Önce internetten satış yapmaya başlayayım, işler büyüyünce şirket açarım."
yaklaşımı vergisel açıdan risk oluşturabilir.
Faaliyetin ticari nitelik taşıması halinde mükellefiyetin zamanında tesis edilmesi gerekir.
2. E-Ticaret İçin Şahıs Firması Kurulabilir mi?
Evet.
Trendyol, Hepsiburada, N11 ve diğer pazaryerlerinde satış yapmak veya kendi internet sitesi üzerinden ürün satmak için mutlaka limited şirket kurulması gerekmez.
Faaliyetin niteliğine uygun olması halinde şahıs işletmesiyle e-ticarete başlanabilir.
Özellikle;
- İlk defa e-ticarete başlayacak,
- Tek başına çalışacak,
- Başlangıç sermayesi sınırlı olan,
- Öncelikle ürün ve pazar testi yapmak isteyen,
- İş hacmi başlangıçta düşük olan
girişimciler açısından şahıs işletmesi pratik bir başlangıç modeli olabilir.
İşletme büyüdüğünde limited şirkete geçiş ayrıca değerlendirilebilir.
3. E-Ticaret Şahıs Firması Nasıl Kurulur?
E-ticaret için şahıs işletmesi kuruluşunda öncelikle faaliyet modeli belirlenmelidir.
Örneğin;
**Hazır ürün alıp mı satılacak?
Üretim mi yapılacak?
İthalat yapılacak mı?
Sadece pazaryerinde mi satış yapılacak?
Kendi internet sitesi olacak mı?
Yurt dışına satış yapılacak mı?
Dropshipping modeli mi kullanılacak?**
Bu soruların cevapları kuruluş ve sonraki vergi süreçlerini etkileyebilir.
Ardından;
- İşletme adresi,
- Ana faaliyet konusu,
- NACE/faaliyet kodu,
- İşe başlama tarihi,
- Vergi mükellefiyetleri,
- Bağ-Kur durumu,
- Fatura sistemi
belirlenerek şahıs işletmesinin kuruluş işlemleri gerçekleştirilir.
Kuruluşun ardından vergi levhası oluşturulur ve işletmenin vergi mükellefiyeti başlamış olur.
4. E-Ticaret Şirketi Home Ofis Olabilir mi?
E-ticaret faaliyetlerinde en çok sorulan sorulardan biri şudur:
"Evimi şirket adresi gösterebilir miyim?"
Faaliyetin niteliğinin uygun olması halinde şahıs işletmesinin adresi olarak konut adresi kullanılabilir.
Bu model genellikle home ofis olarak adlandırılmaktadır.
Özellikle stok miktarı düşük olan, siparişleri kargo yoluyla gönderen ve ayrıca fiziksel mağazaya ihtiyaç duymayan girişimciler açısından home ofis başlangıç maliyetlerini azaltabilir.
Ancak adresin kiralık olması veya girişimcinin kendisine/aile bireylerine ait olması vergisel açıdan farklı sonuçlar doğurabilir.
Özellikle kiralık konutun işyeri olarak kullanılması halinde kira ödemelerinin stopaj yönünden değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle home ofis kurulmadan önce;
konutun mülkiyet durumu + kira sözleşmesi + kullanım şekli + işyeri niteliği
birlikte değerlendirilmelidir.
5. E-Ticaret Şahıs Firması Kuruluş Maliyeti Ne Kadar?
Şahıs işletmesinin kuruluş maliyeti limited şirkete göre genellikle daha düşüktür.
Ancak "şahıs firması kurmak 2026 yılında kesin olarak şu kadar TL'dir" şeklinde tek bir rakam vermek doğru değildir.
Maliyet;
- Mali müşavir kuruluş hizmetine,
- Noter/vekâlet işlemlerine,
- E-imza ihtiyacına,
- Fatura entegrasyonuna,
- Kullanılacak muhasebe/e-ticaret yazılımına,
- Home ofis veya ayrı işyeri tercihine
göre değişebilir.
2026 için tahmini başlangıç bütçesi
Basit bir home ofis şahıs işletmesinde yalnızca kuruluş ve temel elektronik işlemler açısından yaklaşık 5.000 – 10.000 TL civarında bir başlangıç bütçesi öngörülebilir.
Bu rakam kesin resmi kuruluş bedeli değildir.
Stok alımı, bilgisayar, kargo malzemeleri, pazaryeri mağaza giderleri, reklam bütçesi ve işletme sermayesi bu tutara dahil değildir.
Dolayısıyla gerçek e-ticaret başlangıç maliyeti satılacak ürüne göre çok daha yüksek olabilir.
6. Şahıs Firması Kurulduğunda Bağ-Kur Başlar mı?
Kendi adına ticari faaliyette bulunan şahıs işletmesi sahibinin 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı gündeme gelir.
Dolayısıyla e-ticaret girişimcisi aylık maliyet hesabı yaparken yalnızca muhasebe ücretini ve vergileri değil Bağ-Kur primini de dikkate almalıdır.
2026 Bağ-Kur tutarları
2026 yılında kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için en düşük aylık 4/b primi:
11.808,23 TL
Primlerini düzenli ödeyen ve 5 puanlık indirim şartlarını sağlayanlarda ise:
10.156,73 TL
seviyesindedir.
Dolayısıyla teşvik şartlarını sağlayan bir işletme sahibinin aylık prim avantajı 1.651,50 TL olmaktadır.
Kişinin başka bir işyerindeki 4/a sigortalılığı, emeklilik durumu veya farklı bir sosyal güvenlik statüsü bulunması halinde durum ayrıca değerlendirilmelidir.
7. Genç Girişimci E-Ticarette Kullanılabilir mi?
Evet.
E-ticaret faaliyetinde bulunan şahıs işletmesi sahibi gerekli şartları taşıyorsa Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnasından yararlanabilir.
Temel olarak;
- İlk defa gelir vergisi mükellefi olmak,
- Mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış olmak,
- İşe başlamayı süresinde bildirmek,
- Kendi işinde çalışmak veya işi bizzat sevk ve idare etmek,
- Kanundaki diğer şartları sağlamak
gerekir.
İstisna faaliyete başlanılan yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi uygulanmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur:
Genç girişimci istisnası bütün vergilerin ortadan kalkması anlamına gelmez.
Gelir vergisine ilişkin bir kazanç istisnasıdır. KDV ve diğer vergisel yükümlülükler ayrıca değerlendirilir.
8. Trendyol, Hepsiburada ve N11'de Nasıl Satış Yapılır?
Şirket kuruluşunun ardından e-ticaret pazaryerlerinde satıcı hesabı açılabilir.
Örneğin;
**Trendyol
Hepsiburada
N11
ÇiçekSepeti
Amazon Türkiye
Pazarama**
gibi platformlarda mağaza açılabilir.
Pazaryerleri satıcıdan genel olarak vergi ve işletme bilgilerini, banka hesabını, iletişim bilgilerini ve kendi prosedürlerine göre ek belgeleri talep edebilir.
Burada önemli olan pazaryerinin yalnızca bir satış kanalı olduğunun anlaşılmasıdır.
Ürünün satıcısı işletmenizdir.
Bu nedenle satışların işletmenin muhasebe kayıtlarına alınması gerekir.
9. Pazaryeri Size 100.000 TL Yatırdıysa Cironuz 100.000 TL midir?
E-ticaret muhasebesinde en fazla hata yapılan konulardan biri budur.
Pazaryerleri genellikle;
brüt satış tutarı – komisyon – hizmet bedelleri – reklam – kargo – iadeler – diğer kesintiler = satıcıya ödenecek hakediş
şeklinde hesaplama yapar.
Örneğin bir dönemde:
Brüt ürün satışları: 150.000 TL
Pazaryeri komisyonları ve diğer kesintiler: 25.000 TL
Satıcıya aktarılan tutar: 125.000 TL
olabilir.
Bu durumda;
"Banka hesabıma 125.000 TL geldi, satışım 125.000 TL."
şeklinde kayıt yapmak doğru olmayabilir.
Satışlar ve pazaryerinin işletmeden yaptığı komisyon/hizmet kesintileri kendi belgeleri üzerinden ayrı ayrı muhasebeleştirilmelidir.
Bu nedenle pazaryeri muhasebesinde hakediş mutabakatı son derece önemlidir.
10. Pazaryeri Komisyonları Gider Yazılabilir mi?
Pazaryerleri gerçekleştirdikleri aracılık ve diğer hizmetler nedeniyle satıcılardan komisyon ve çeşitli hizmet bedelleri tahsil edebilir.
Bu hizmetler için işletme adına düzenlenen belgeler muhasebe kayıtlarına alınır.
Faaliyetle ilgili ve usulüne uygun belgelendirilmiş;
pazaryeri komisyonları, reklam giderleri, kargo giderleri, hizmet bedelleri ve benzeri işletme giderleri
vergisel şartlar dahilinde ticari kazancın tespitinde dikkate alınabilir.
Bu nedenle pazaryeri tarafından satıcıya aktarılan net tutara bakmak yerine platformun ayrıntılı hesap ekstresi ve faturaları muhasebeyle düzenli olarak karşılaştırılmalıdır.
11. E-Ticarette Fatura Nasıl Düzenlenir?
İnternet üzerinden gerçekleştirilen satışların mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi gerekir.
Elektronik belge uygulamasına dahil olan işletmelerde satışın durumuna göre e-Fatura veya e-Arşiv Fatura düzenlenir.
Genel olarak e-Fatura sistemine kayıtlı bir müşteriye yapılan satışta e-Fatura; e-Fatura kullanıcısı olmayan işletmelere ve nihai tüketicilere yapılan satışlarda ise ilgili elektronik belge kuralları çerçevesinde e-Arşiv Fatura gündeme gelir.
Faturada;
satıcı bilgileri, müşteri bilgileri, ürün, miktar, birim fiyat, KDV oranı, KDV tutarı ve toplam bedel
gibi bilgilerin doğru olması gerekir.
Pazaryeri sipariş numarası ve diğer e-ticaret bilgilerinin de kullanılan entegrasyona göre belgeyle ilişkilendirilmesi muhasebe ve mutabakat açısından faydalıdır.
12. Her E-Ticaret Firması E-Faturaya Geçmek Zorunda mı?
Her yeni şahıs işletmesinin kurulduğu gün otomatik olarak e-Fatura mükellefi olduğu şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
E-Fatura zorunluluğu işletmenin faaliyet alanı, brüt satış hasılatı ve Vergi Usul Kanunu elektronik belge düzenlemelerinde belirtilen özel kriterlere göre değerlendirilir.
Ancak işletme zorunluluk oluşmadan da isteğe bağlı olarak e-Fatura sistemine geçebilir.
E-ticaret işletmelerinde sipariş sayısı arttıkça fatura entegrasyonu ciddi operasyon kolaylığı sağlayabilir.
Örneğin sipariş geldiğinde;
Sipariş → Fatura → Stok düşümü → Kargo → Muhasebe
işlemlerinin mümkün olduğunca entegre yürütülmesi faydalıdır.
13. E-Ticarette İade İşlemleri Nasıl Yapılır?
E-ticaret sektöründe satış kadar önemli diğer konu ürün iadeleridir.
Müşteri ürünü iade ettiğinde muhasebe açısından ilk satışın etkisinin doğru şekilde tersine çevrilmesi gerekir.
İade işleminin nasıl belgelendirileceği müşterinin vergi mükellefi olup olmadığına göre değişebilir.
Müşteri vergi mükellefiyse
Alıcının mükellefiyet ve belge düzenine göre satıcıya yönelik iade belgesi/faturası gündeme gelebilir.
Müşteri nihai tüketiciyse
Nihai tüketicinin fatura düzenleme yükümlülüğü bulunmadığından iade işlemi VUK ve tüketici mevzuatındaki belge düzenine göre kayıt altına alınır.
6502 sayılı Kanun kapsamında tüketiciden iade alınan mallarda, iade bedelinin banka, yetkilendirilmiş ödeme kuruluşu veya PTT üzerinden tüketiciye geri ödenmesi halinde, gerekli bilgileri içeren banka/ödeme kuruluşu belgesi belirli şartlarla gider pusulası yerine geçebilir.
Bu nedenle e-ticaret işletmesinde;
satış → iade talebi → ürünün geri alınması → para iadesi → pazaryeri kaydı → muhasebe kaydı
zincirinin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
14. Trendyol İadesi Nasıl Muhasebeleştirilir?
Örneğin Trendyol üzerinden 1.200 TL'ye ürün satıldığını ve müşterinin daha sonra ürünü iade ettiğini düşünelim.
Sistem yalnızca banka hareketine göre takip edilmemelidir.
Muhasebede;
ilk satış belgesi + pazaryeri iade kaydı + ürünün geri gelişi + müşteriye yapılan geri ödeme + komisyon düzeltmesi/iadesi + stok hareketi
birlikte kontrol edilmelidir.
Aynı yaklaşım Hepsiburada, N11 ve diğer pazaryerleri için de geçerlidir.
Bu nedenle yüksek sipariş hacmine sahip işletmelerde manuel muhasebe yerine pazaryeri entegrasyonlarının kullanılması önemli ölçüde hata riskini azaltabilir.
15. E-Ticarette KDV Nasıl Hesaplanır?
İnternetten satılması bir ürünün KDV oranını tek başına değiştirmez.
Uygulanacak KDV oranı satılan mal veya hizmetin niteliğine göre belirlenir.
Bu nedenle;
"E-ticaret satışlarında KDV oranı kaçtır?"
sorusunun tek bir cevabı yoktur.
İşletmenin sattığı ürünlerin KDV oranlarının ürün bazında doğru tanımlanması gerekir.
Özellikle yüzlerce veya binlerce ürün satan işletmelerde ürün kartlarına yanlış KDV oranı tanımlanması ciddi vergi farklarına neden olabilir.
16. E-Ticaret Şahıs Firması Hangi Vergileri Öder?
E-ticaret yapan şahıs işletmesinde faaliyetin durumuna göre başlıca;
Katma Değer Vergisi (KDV)
Gelir Vergisi
Geçici Vergi
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Damga vergileri ve diğer yükümlülükler
gündeme gelebilir.
Ayrıca işletme sahibi açısından 4/b Bağ-Kur primi önemli bir aylık maliyettir.
Çalışan istihdam edilmesi halinde işveren SGK yükümlülükleri de ayrıca başlar.
17. Gelir Vergisi Ciro Üzerinden mi Hesaplanır?
Hayır.
Bu ayrım özellikle e-ticarete yeni başlayan girişimciler açısından çok önemlidir.
Örneğin işletmenin yıllık:
2.000.000 TL satış yapması, 2.000.000 TL üzerinden gelir vergisi ödeyeceği anlamına gelmez.
Ticari kazancın tespitinde gelirlerle birlikte vergi mevzuatına göre kabul edilen giderler ve satılan malların maliyeti dikkate alınır.
Basitleştirilmiş bir örnekle:
Satış geliri: 2.000.000 TL
Satılan malların maliyeti: 1.200.000 TL
Pazaryeri komisyonları: 200.000 TL
Kargo, reklam ve diğer kabul edilen giderler: 250.000 TL
Örnekte kalan ticari sonuç:
350.000 TL
olacaktır.
Gerçek vergi hesabında dönem başı/dönem sonu stokları, KKEG'ler, amortismanlar, diğer gelir ve giderler, istisnalar ve indirimler gibi unsurlar ayrıca dikkate alınır.
Bu nedenle ciro ile kâr aynı şey değildir.
18. Stok Takibi Neden Önemlidir?
E-ticarette muhasebenin en önemli parçalarından biri stoktur.
Bir ürün satın alındığında ürünün maliyetinin muhasebe ve stok sisteminde doğru takip edilmesi gerekir.
Örneğin;
100 adet ürün alındı.
60 adet satıldı.
5 adet müşteriden iade geldi.
2 adet hasarlı çıktı.
Bu hareketlerin tamamının sistemde izlenebilmesi gerekir.
Pazaryerindeki stok, fiziksel depo ve muhasebe stoklarının mümkün olduğunca birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Özellikle birden fazla pazaryerinde aynı anda satış yapan işletmelerde merkezi stok yönetimi önem kazanır.
19. Trendyol + Hepsiburada + N11 Aynı Anda Kullanılabilir mi?
Evet.
Bir işletme aynı ürünleri birden fazla satış kanalında satabilir.
Örneğin;
Trendyol + Hepsiburada + N11 + Amazon + kendi internet sitesi
aynı anda kullanılabilir.
Ancak satış kanalı arttıkça muhasebe ve operasyon karmaşıklaşır.
Çünkü her platformun;
siparişleri, komisyonları, iadeleri, kargo kesintileri, reklam giderleri ve hakediş tarihleri
farklı olabilir.
Bu nedenle çok kanallı satış yapan işletmelerde merkezi entegrasyon sistemi kullanılması önemli avantaj sağlayabilir.
20. Pazaryeri Hakedişleri Neden Kontrol Edilmeli?
E-ticaret işletmesinin yalnızca banka hesabına gelen parayı kontrol etmesi yeterli değildir.
Her pazaryeri için düzenli olarak;
**Brüt satışlar
İptaller
İadeler
Komisyonlar
Kargo kesintileri
Reklam giderleri
Hizmet bedelleri
Diğer kesintiler
Net hakediş
Banka ödemesi**
karşılaştırılmalıdır.
Örneğin sistemde net hakediş 83.450 TL, banka hesabına gelen para 81.750 TL ise aradaki fark araştırılmalıdır.
Bu farkın nedeni ek kesinti, önceki dönem iadesi, reklam gideri veya başka bir işlem olabilir.
21. ETBİS Nedir?
ETBİS, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemidir.
Ticaret Bakanlığı tarafından elektronik ticaret faaliyetlerinin kayıt altına alınması ve elektronik ticaret verilerinin takip edilmesi amacıyla oluşturulmuştur.
Ancak;
"İnternetten satış yapan herkes mutlaka ETBİS'e kayıt olmak zorundadır."
şeklinde genelleme yapmak doğru değildir.
İşletmenin kendi elektronik ticaret ortamından satış yapması ile yalnızca aracı hizmet sağlayıcının pazaryeri üzerinden satış yapması birbirinden ayrılmalıdır.
Bu nedenle yalnızca Trendyol, Hepsiburada veya N11 gibi pazaryerlerinde mağaza açan işletme ile kendi e-ticaret sitesinden doğrudan sipariş alan işletmenin ETBİS durumu aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Kendi internet sitesi üzerinden sipariş alan işletmeler açısından ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülükleri ayrıca kontrol edilmelidir.
22. Kendi E-Ticaret Sitesini Açanların Dikkat Etmesi Gerekenler
Kendi internet sitesinden satış yapılması pazaryerinde mağaza açmaktan daha kapsamlı bir yapı gerektirebilir.
Vergi ve muhasebenin yanında;
**ETBİS
Mesafeli satış sözleşmesi
Ön bilgilendirme
Cayma hakkı
KVKK
Çerez ve gizlilik süreçleri
Ödeme altyapısı
Kargo
İade prosedürü
Tüketici mevzuatı**
gibi konuların da değerlendirilmesi gerekir.
Dolayısıyla kendi e-ticaret sitesini kurmak yalnızca WooCommerce, Shopify veya başka bir yazılım kurarak ürün eklemekten ibaret değildir.
23. E-Ticaret İşletmesinde Hangi Giderler Olabilir?
Faaliyetle doğrudan ilgili ve mevzuata uygun şekilde belgelendirilen birçok harcama ticari kazancın tespitinde değerlendirilebilir.
Örneğin;
satılacak ürünlerin alış maliyetleri, pazaryeri komisyonları, kargo, ambalaj, kutu ve paketleme, reklam, internet, yazılım ve entegrasyon, hosting, domain, muhasebe hizmeti, ofis/depo giderleri, banka ve ödeme kuruluşu komisyonları
işletmenin niteliğine göre gündeme gelebilir.
Ancak her ödeme otomatik olarak gider değildir.
Harcamanın ticari faaliyetle bağlantısı ve belgelendirilmesi gerekir.
24. E-Ticarette Alış Faturaları Neden Çok Önemlidir?
Satılan ürünlerin alışlarının belgelendirilmesi e-ticaret muhasebesinin temel konularından biridir.
İşletme;
"Ürünü uygun fiyata buldum ancak faturasız aldım."
şeklinde hareket etmemelidir.
Ürün alışlarının usulüne uygun belgelerle kayıt altına alınması;
- Stokların,
- Mal maliyetinin,
- Ticari kazancın,
- İndirilecek KDV'nin
doğru hesaplanması açısından önemlidir.
Ayrıca ürünün tedarik zinciri ve mevzuata uygunluğu bakımından da belge düzeni önem taşır.
25. Şahsi Banka Hesabı mı, İşletme Hesabı mı?
E-ticaret faaliyetinde şahsi harcamalar ile ticari işlemlerin mümkün olduğunca birbirinden ayrılması sağlıklı bir muhasebe düzeni oluşturur.
Bu nedenle işletme faaliyetlerinde kullanılacak ayrı bir banka hesabı oluşturulması faydalıdır.
Pazaryeri hakedişleri bu hesaba yönlendirilebilir.
Böylece;
pazaryeri hakedişi → banka → muhasebe
mutabakatı çok daha kolay yapılabilir.
26. E-Ticarette En Sık Yapılan Muhasebe Hataları
E-ticaret işletmelerinde özellikle şu konulara dikkat edilmelidir:
Şirket kurmadan ticari satışa başlamak, banka hesabına gelen net hakedişi ciro kabul etmek, pazaryeri komisyon faturalarını kaydetmemek, iadeleri satışlardan düşmemek, yanlış KDV oranı kullanmak, alış faturalarını toplamamak, stok takibi yapmamak, şahsi ve ticari banka hareketlerini karıştırmak, pazaryeri ile muhasebe arasında mutabakat yapmamak, ETBİS yükümlülüğünü kontrol etmemek ve elektronik belge geçiş şartlarını takip etmemek.
E-ticaret muhasebesinin klasik perakende muhasebesinden en önemli farklarından biri işlem sayısının çok yüksek olabilmesidir.
Bu nedenle mümkün olduğunca otomasyon kullanılmalıdır.
27. E-Ticaret Firması Kurarken Adım Adım Yol Haritası
E-ticarete başlayacak bir girişimci için süreç şu şekilde planlanabilir:
1. Satılacak ürün ve satış modeli belirlenir.
2. Şahıs işletmesi mi limited şirket mi olacağı değerlendirilir.
3. Home ofis veya ayrı işyeri belirlenir.
4. Faaliyet/NACE kodu belirlenir.
5. Vergi mükellefiyeti oluşturulur.
6. Bağ-Kur başlangıcı kontrol edilir.
7. Genç girişimci şartları varsa değerlendirilir.
8. İşletme banka hesabı oluşturulur.
9. Fatura altyapısı hazırlanır.
10. Trendyol, Hepsiburada, N11 ve diğer satış kanalları açılır.
11. Ürün alışları ve stok sistemi oluşturulur.
12. Kargo ve paketleme sistemi kurulur.
13. Pazaryeri entegrasyonu yapılır.
14. İade süreci oluşturulur.
15. Kendi internet sitesi varsa ETBİS ve e-ticaret mevzuatı yükümlülükleri kontrol edilir.
16. Pazaryeri hakediş mutabakat sistemi oluşturulur.
17. KDV ve diğer beyannameler takip edilir.
18. Geçici vergi ve yıllık gelir vergisi süreçleri yürütülür.
19. Stok ve kârlılık düzenli olarak kontrol edilir.
20. İşletmenin büyümesine göre şahıs işletmesinden limited şirkete geçiş değerlendirilir.
28. E-Ticarette Muhasebe Sadece Beyanname Göndermek Değildir
E-ticaret yapan bir işletmede mali müşavirlik hizmetinin yalnızca KDV beyannamesi göndermekten ibaret olmaması gerekir.
Sağlıklı bir e-ticaret muhasebe sisteminde;
pazaryeri satışları + faturalar + iadeler + stoklar + komisyonlar + kargo + reklam giderleri + banka hareketleri + pazaryeri hakedişleri
birbiriyle karşılaştırılmalıdır.
Örneğin Trendyol'da 500 sipariş görünürken muhasebe sisteminde 470 satış faturası bulunuyorsa aradaki fark araştırılmalıdır.
Aynı şekilde muhasebede 200.000 TL satış görünürken pazaryeri raporunda 230.000 TL satış bulunuyorsa mutabakat yapılmalıdır.
Bu kontroller vergi riskinin azaltılmasının yanında işletmenin gerçek kârlılığının görülmesini de sağlar.
29. E-Ticaret İşletmesinde Gerçek Kâr Nasıl Görülür?
E-ticarette yüksek ciro her zaman yüksek kazanç anlamına gelmez.
Örneğin bir ürün:
Satış fiyatı: 1.000 TL
olabilir.
Ancak bunun içinden;
ürün maliyeti + pazaryeri komisyonu + kargo + reklam maliyeti + ambalaj + ödeme komisyonu + iade maliyetleri + işletme giderleri + vergiler
çıktığında gerçek kazanç çok daha düşük olabilir.
Bu nedenle e-ticaret işletmelerinde yalnızca ciro değil, ürün ve kanal bazında brüt kâr ve net kârlılık takip edilmelidir.
Hatta mümkünse işletme sahibi şu sorunun cevabını görebilmelidir:
"Bu ürünü Trendyol'da sattığımda gerçekte ne kadar kazanıyorum?"
Bu veri doğru hesaplanmadan reklam bütçesini artırmak veya satış hacmini büyütmek işletmenin cirosunu artırırken kârlılığını azaltabilir.
30. E-Ticaret Şirketi Kurmak İsteyenler İçin Sonuç
E-ticarete başlamak yalnızca bir pazaryerinde mağaza açıp ürün yüklemek değildir.
Sağlıklı bir başlangıç için;
doğru şirket yapısı + doğru faaliyet kodu + home ofis/işyeri planlaması + Bağ-Kur + fatura sistemi + stok yönetimi + pazaryeri entegrasyonu + iade sistemi + ETBİS kontrolü + vergi ve muhasebe düzeni
birlikte oluşturulmalıdır.
Özellikle Trendyol, Hepsiburada, N11 ve birden fazla pazaryerinde satış yapacak işletmeler açısından satışların, iadelerin, komisyonların ve hakedişlerin otomatik olarak muhasebe sistemiyle karşılaştırılabildiği bir yapı kurulması işletme büyüdükçe çok daha önemli hale gelir.
E-Ticaret Şirket Kuruluşu ve Muhasebe Hizmetleri
E-ticaret faaliyetine başlayacak girişimciler için;
**Şahıs işletmesi kuruluşu
Home ofis şirket kuruluşu
Vergi mükellefiyetinin oluşturulması
Bağ-Kur süreçlerinin kontrolü
Genç girişimci şartlarının değerlendirilmesi
E-Fatura ve e-Arşiv Fatura süreçleri
Trendyol, Hepsiburada ve N11 muhasebe süreçleri
Pazaryeri hakediş kontrolleri
Satış ve iade işlemlerinin muhasebeleştirilmesi
Komisyon ve kargo giderlerinin kontrolü
ETBİS süreçlerinin değerlendirilmesi
KDV beyannameleri
Geçici vergi
Yıllık gelir vergisi
Düzenli muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri**
bir bütün olarak planlanabilir.
E-ticaret işine başlamadan önce vergi ve muhasebe altyapısının doğru kurulması, işletmenin ilerleyen dönemde büyümesini çok daha yönetilebilir hale getirir.
Mali Müşavir Umut Gökçem
E-Ticaret Şirket Kuruluşu • Home Ofis • Trendyol • Hepsiburada • N11 • E-Fatura • ETBİS • Vergi ve Muhasebe Hizmetleri
